|
|
Nowy Sącz - położenie
Nowy Sącz - leży w widłach dwóch rzek Dunajca i Kamienicy,
na wysokości ok. 300 m n.p.m. Średnia temperatura w lecie wynosi
ponad 15 stopni. Najdłuższy dzień trwa ok. 16 godzin i 19 min.
Nowy Sącz to ważny węzeł komunikacyjny na szlaku ze wschodu Polski
na zachód i na południe Europy.
Odległość od Krakowa 108 km, od Warszawy 363 km.
Historia Miasta
Miasto lokowane zostało w 1292 roku przez Wacława II Czeskiego
na miejscu istniejącej wsi Kamienica. Usytuowane przy wielkiej tranzytowej
drodze europejskiej prowadzącej od Bałtyku na południe Europy -
zwanej "Szlakiem Bursztynowym", oraz przy szlakach i traktach
średniowiecznej Europy, posiadało bardzo dogodne warunki na szybki
rozwój.
W XVI wieku, dzięki opiece królów, Nowy Sącz stał się jednym z większych
miast małopolskich. Miał prawo bicia monety, poboru ceł, odbywania
corocznych jarmarków, a także prawo miecza. Był siedzibą kasztelana
i starosty grodowego.
Dobroczyńcą grodu okazał się Kazimierz Wielki, który zbudował nad
brzegiem Dunajca warowny zamek. To tutaj Władysław Jagiełło obmyślał
plany przed wyprawą wojenną przeciwko Krzyżakom, a Jan Długosz opiekował
się synami Króla Kazimierza Jagiellończyka. Dzięki rzemieślnikom
i miejscowym artystom Nowy Sącz rywalizował z Krakowem. Swoje warsztaty
rzemieślnicze posiadało przeszło 100 rzemieślników wykonujących
ponad 100 różnych zawodów.
Upadek miasta rozpoczął się w wieku XVII. Spowodowały go: wojna
szwedzka, zarazy, przemarsze wojsk obcych, kontrybucje wojenne.
W czasie rozbiorów Nowy Sącz znalazł się pod zaborem austriackim,
co spowodowało dalsze zahamowanie rozwoju miasta.
Dopiero szanse rozwoju przyniosła budowa linii kolejowej tarnowsko-leluchowskiej.
Dzięki niej oraz usytuowaniu w Nowym Sączu Warsztatów Kolejowych
miasto zaczęło się rozbudowywać.
Pierwsza wojna światowa nie spowodowała w mieście dużych zniszczeń.
W okresie międzywojennym ożywienie przyniosły lata 1931-1938.
6 IX 1939 roku do Nowego Sącza wkroczyli Niemcy. Okupant stworzył
własną administrację, osadził załogę wojskową, w dzielnicy zamkowej
urządził getto. a miasto ogłosił "terenem karnym". Wobec
mieszkańców stosowane były zaostrzone represje, terror, masowe rozstrzeliwania
i zsyłki do obozów koncentracyjnych.
Po roku 1945 Nowy Sącz szybko dźwiga się ze zniszczeń wojennych.
W 1958 r. ówczesna Rada Ministrów zezwoliła na "Eksperyment
Sądecki" - własną inicjatywę Sądeczan, która przyczyniła się
do gospodarczego, kulturalnego a także turystycznego rozwoju miasta.
Ten eksperyment stał się wzorcem do powołania Sądeckiej Miejskiej
Strefy Usług Publicznych.
Miasto dziś.
Nowy Sącz liczy dzisiaj ponad 80 tys. mieszkańców. Jest ośrodkiem
koncentracji życia gospodarczego i oświatowo-kulturalnego. Ma 17
szkół podstawowych i 21 średnich. Szkoły wyższe reprezentuje Wyższa
Szkoła Biznesu, popularna w całej Polsce w której kształci się 1500
studentów, Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa oraz Oddział Politechniki
Krakowskiej. Zgodnie z tradycją miasto pełni funkcję dużego centrum
turystycznego w najbogatszym krajobrazowo województwie w Polsce.
Ostatnie lata przyniosły dynamiczny rozwój prywatnego sektora usługowego
i handlowego. Na terenie miasta działa ok. 5000 podmiotów gospodarczych.
Z dnia na dzień miasto oferuje coraz bogatszą ofertę kulturalną,
rekreacyjną oraz sportową. Nowy Sącz stanowi także doskonałą bazę
do korzystnego inwestowania, szczególnie w zakresie turystyki, nowoczesnego,
nieuciążliwego dla środowiska naturalnego przemysłu różnych branż
i przetwórstwa rolno-spożywczego.
Najciekawsze zabytki:
- zabytkowy układ urbanistyczny miasta, XIII/XIV w.
- ratusz
- kościół pod wezwaniem św. Małgorzaty, murowany, z 1446 r. przebudowany
w XVI i XIX w.
- zespół klasztoru i kościoła 00. Jezuitów z XV-XVII w.
- pozostałości klasztoru Franciszkanów i kaplica Przemienienia Pańskiego
(obecnie kościół ewangelicki) - wewnątrz renesansowy nagrobek J.
Dobka Łowczowskiego z 1628 r.
- kapliczka szwedzka
- dom kanoniczny tzw. "Gotycki" z XV/XVI w. (obecnie Muzeum
Okręgowe)
- ruiny zamku z ok. 1350 r. ze zrekonstruowaną basztą "Kowalską"
- pozostałość murów miejskich i obwałowań
- wczesnobarokowy dom przy ul. Franciszkańskiej z XVII w. (obecnie
Biblioteka Wojewódzka)
- liczne kamienice secesyjno-eklektyczne z przełomu XIX/XX w. w
śródmieściu
- zespół Starej Kolonii kolejowej z dworcem, kościołem i "Domem
Kolejarza" (koniec XIX w.)
- Sądecki Park Etnograficzny - 54 obiekty tradycyjnego budownictwa
wiejskiego różnych grup etnicznych zamieszkujących Ziemię Sądecką.
KULTURA
Muzeum Okręgowe w Nowym Sączu ("Dom Gotycki")
ul. Lwowska 5, Nowy Sącz, tel. 443-77-08
- sztuka Ziemi Sądeckiej XIV - XX w. - zamek w Nowym Sączu
- sztuka ludowa i malarstwo Ziemi Sądeckiej - sztuka cerkiewna
- akwarele i obrazy Nikifora z Krynicy - ekspozycja zmienna
czynne: wtorek, środa, czwartek 10.00 - 15.00 piątek 10.00 -17.30
sobota, niedziela 9.00 -14.30
Galeria "Stara Synagoga"
ul. B. Joselewicza. Nowy Sącz, tel. 443-77-08 - stała wystawa poświęcona
Zydom Sądeckim - ekspozycja zmienna
czynna: środa, czwartek 10.00 - 15.00 piątek 9.00 - 17.30
sobota, niedziela 9.00 - 14.30
Galeria Marii Ritter
Rynek 2, Nowy Sącz. tel. 443-77-08 - malarstwo Marii Ritter
- wnętrze kamienicy mieszczańskiej z XIX w. czynna: środa, czwartek
9.00 - 15.00
piątek 10.00 - 17.30
sobota, niedziela 9.00 - 14.30
Sądecki Park Etnograficzny
ul. Wieniawy Długoszowskiego 83, Nowy Sącz - Falkowa tel. (0-18)
441-44-12
- tradycyjne budownictwo wiejskie
- wiejskie budowle z terenu "Ziemi Sądeckiej" - dwór z
XVII w.
- kompleks budowli osiedla Cyganów Karpackich - kapliczka z XIX
w.
- folwark i budowle rolnicze - cerkiew
czynny: wtorek, niedziela 10.00 - 17.00 (w sezonie)
w pozostałym okresie wtorek, środa 10.00 - 14.00
|
